Travma Terapisi

Travma sonrası belirtiler nelerdir?

Travmatik bir olaydan sonra yaşanan tepkiler kişiden kişiye değişir. Sık görülen belirtiler dört başlıkta toplanabilir:

• Yeniden yaşama: Kabuslar, istem dışı gelen anılar, olayı yeniden yaşıyormuş gibi hissetme
• Kaçınma: Olayı hatırlatan yer, kişi, konuşma ve duygulardan uzak durma
• Düşünce ve duygu değişiklikleri: Suçluluk, utanç, duygusal uyuşma, kendine ve dünyaya bakışta olumsuzlaşma
• Aşırı uyarılmışlık: Diken üstünde olma, kolay irkilme, uyku sorunları, öfke patlamaları, dikkat dağınıklığı

Bu tepkilerin bir kısmı olayı izleyen haftalarda birçok kişide görülebilir ve zamanla azalabilir. Belirtiler bir aydan uzun sürüyorsa ya da gündelik yaşamı, ilişkileri ve işi bozuyorsa profesyonel destek almak önemlidir. Konuyu daha ayrıntılı ele alan TSSB belirtileri ve tedavi yaklaşımları yazımıza göz atabilirsiniz.

Hangi yaşantılar travmatik olabilir?

Bir olayın travmatik olup olmadığı, olayın kendisi kadar kişinin onu nasıl deneyimlediğine de bağlıdır. Travma yaratabilen yaşantılar arasında şunlar sayılabilir:

• Trafik kazası, yangın, deprem gibi ani ve tehdit edici olaylar
• Fiziksel veya cinsel şiddet, saldırı, istismar ve ihmal
• Ağır hastalık, ameliyat ve tıbbi müdahaleler
• Yakın birinin ani veya beklenmedik kaybı
• Uzuv ya da işlev kaybına yol açan yaralanmalar
• Savaş, çatışma ve iş yaşamında tekrar eden ağır olaylara tanık olma

Travma terapisi nasıl yürütülür?

Travma çalışmasında acele edilmez; her adım danışanın hazır olduğu tempoda ilerler. Süreç genel olarak şu aşamalardan oluşur:

1. Güvenlik ve istikrar: Önce baş etme becerileri, duygu düzenleme ve günlük yaşamda destek kaynakları güçlendirilir.
2. Değerlendirme: Belirtilerin türü ve şiddeti görüşme ve gerektiğinde psikometrik testlerle değerlendirilir.
3. Travmatik yaşantının işlenmesi: Olay, uygun terapötik yaklaşımla ve danışanın temposuna göre ele alınır.
4. Yeniden bütünleşme: Yaşanan olayın hayat hikâyesi içindeki yeri anlamlandırılır ve gündelik yaşama dönüş desteklenir.

Olayı ayrıntılı biçimde anlatmaya zorlanmazsınız. Neyi, ne zaman ve ne kadar paylaşacağınıza birlikte karar veririz. Travmanın zihinde ve bedende bıraktığı izleri anlatan travma nedir yazısı süreci anlamanıza yardımcı olabilir.

Alan deneyimi ve eğitimler

Seher Yağmur Bilen'in alan deneyimi; travma çalışmaları, kayıp ve yas süreci, fantom ağrı çalışmaları, uzuv ve işlev kaybı adaptasyon çalışmaları ile kriz yönetimini kapsamaktadır. 2000–2023 yılları arasında TSK Rehabilitasyon ve Bakım Merkezi'nde görev yapmıştır.

Travma alanındaki eğitimleri arasında şunlar yer almaktadır:

• Travma sonrası stres bozukluğu tedavi teknikleri ve süpervizyonu (Hacettepe Üniversitesi)
• Travma grubu teori ve süpervizyonu (Hacettepe Üniversitesi)
• EMDR kursu (GATA, 2009)
• Destekleyici psikoterapi kursu (GATA, 2010)